Ulaştırma alanında kamu kaynakları öncelikle demir yolu yatırımları için kullanılacak

2023-2025 Periyodu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi’nden yaptığı derlemeye nazaran, sektörel olarak gelecek 3 yılda, kamu yatırım tahsislerinde kamu-özel iş birliği (KÖİ) modeliyle yürütülenler dahil, 11. Kalkınma Planı’nın öncelikli imalat sanayi kesimlerine ve bu kesimlere yönelik beşeri ve fiziki altyapıyı güçlendirecek AR-GE, dijitalleşme, insan kaynakları, lojistik, güç ve eğitim üzere yatay alanlar ile tarım, turizm ve savunma sanayi alanlarına öncelik verilecek.

Kamu yatırım teklifleri, bölgeler ortası gelişmişlik farklarının azaltılmasına katkı sağlayacak formda hazırlanacak, bu hedefle yatırımların mekansal dağılımında, geçmiş yıllardaki yatırım tahsisleri ve gelecek periyoda ait bölgesel siyasetler dikkate alınacak.

Ege, Doğu Marmara, Batı Anadolu üzere “Düzey-2” bölgeler için hazırlanan planlar, bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşlarının hazırlayacakları yatırım projelerinin planlanmasında temel alınacak. GAP, DAP, DOKAP ve KOP bölge kalkınma yönetimlerinin sorumluluk alanındaki vilayetler için hazırlanmış aksiyon planları kapsamındaki yatırımlara öncelik verilecek.

Hat kapasiteleri ve verimliliği artırılacak

Ulaştırma alanında demir yolu yatırımları önceliklendirilecek. Konya-Karaman-Niğde-Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep, Ankara-Sivas, Ankara-Afyonkarahisar-İzmir, Bandırma-Bursa-Yenişehir- Osmaneli, Halkalı-Kapıkule projeleri ile ikinci çizgi imallerine, sinyalizasyon ve elektrifikasyon yatırımları öncelikli olarak yapılacak.

Öte yandan, değerli yük merkezlerine iltisak çizgisi imali, çizgi kapasitesi ve verimliliğini artıracak projeler ile raylı sistem araçlarının yerli üretimine öncelik verilecek.

Denizcilikte öncelik limanların tamamlanması

Filyos Limanı, Doğu Akdeniz Ana Konteyner Limanı ve Çandarlı Limanı’nın tamamlanmasına birinci derecede öncelik sağlanacak.

Elverişli pozisyonlarda Ro-Ro limanlarının imaline yönelik yatırımlara kıymet verilecek, hem özel hem de kamu limanlarındaki süreçleri, maliyetleri ve bürokratik süreçleri minimum seviyeye indirmeye yönelik yatırımlar ve projeler öncelikle pahalandırılacak.

Toplu taşımada raylı sistem yatırımları için yolcu sayısı şartı

Trafik akış darboğazlarının giderilmesini, varlık idare sisteminin geliştirilmesini ve trafik akışının muhtaçlık duyulan hizmet düzeyinde sürdürülmesini sağlayacak yatırımlar ile kara yollarında trafik güvenliği yatırımlarına öncelik verilecek.

Ayrıca, ortalama günlük ağır taşıt trafiği 1000 aracın üzerinde olan güzergahlarda bitümlü sıcak karışım kaplama (BSK) projeleri öncelikle hayata geçirilecek.

Toplu taşımada trafik yoğunluğu ve seyahat talebindeki gelişmeler dikkate alınarak öncelikle otobüs, metrobüs ve gibisi sistemler yapılacak. Bunların yetersiz kaldığı güzergahlarda raylı sistem alternatifleri pahalandırılacak. Ayrıyeten raylı sistemlerin, işletmeye açılması beklenen yıl için doruk saat-tek istikamet seyahat talebinin tramvay sistemleri için taban 7 bin yolcu/saat, hafif raylı sistemler için minimum 10 bin yolcu/saat, metro sistemleri için ise taban 15 bin yolcu/saat seviyesinde gerçekleşeceği öngörülen koridorlarda planlanması kuralı aranacak.

Otoyol yatırımlarında tamamlanma basamağındaki otoyol ve temas yolu projeleri ile mevcut otoyol sisteminin korunmasını ve aktif kullanımını sağlayacak, üstyapı düzgünleştirme, trafik güvenliği, köprü ve viyadüklerin tamirine yönelik projelere değer ve öncelik sağlanacak.

Lojistik merkezlerin standartları yükseltilecek

Çukurova, Batı Karadeniz ve Marmara bölgeleri başta olmak üzere mevcut ve üretimi devam eden lojistik merkezlerin standartları yükseltilecek, yeni yapılacak yük ve lojistik merkezleri yük talebinin yüksek olduğu demir yolu koridorlarında planlanacak.

Türkiye’nin lojistikte bölgesel açıdan daha faal olması tarafında, lojistik maliyetleriyle süreç mühlet ve süreçlerinin azaltılmasını sağlayacak, ulaştırma tiplerinin bütünleşmiş bir biçimde işletilmesini temin edecek, kombine nakliyat uygulamalarını geliştirecek, ulaştırma planlamasında kalite ve güvenliği artıracak projeler ile Türkiye Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı sonuçları dikkate alınarak lojistik merkezlerin ve üslerin üretimine öncelik verilecek.

Bilişim altyapıları için kamu kaynakları öncelikle birden fazla bölümü ilgilendiren, ulusal ölçekte planlanan ve merkezi niteliğe sahip, kamu kuramlarının münferit bilişim altyapılarını merkezi olarak ikame etmeyi amaçlayan bilgi ve bağlantı teknolojileri projelerine aktarılacak.